معنی و مفهوم سازمان بین المللی (انواع فدرالیسم داخلی و بین المللی) :

سازمان های بین المللی به فدرالیسم بین المللی مربوط می شوند. و با یک شیوه همکاری بین الدولی با حفظ ویژگی "دولت" برای اعضای آنها مطرح هستند.فدرالیسم اعم از داخلی یا بین المللی فرآیند اتحاد دولتهایی است که در عین احترام به خودمختاری همدیگر ، هدف مشترکی را دنبال می کنند "فدرالیسم داخلی" بیانگر نوعی نظام سیاسی است که در آن وحدت به اندازه کافی تحقق یافته است تا جایی که جوامع عضو از نظر حقوق بین الملل ویژگی "دولت" بودن را از دست می دهند و در عوض تشکل ایجاد شده به این صفت شناخته می شود بر عکس آن فدرالیسم بین المللی است.

سه نسل سازمانهای بین الملی از نظر زمانی :

نسل اول: کمیسیون بین الملی کشتیرانی در سال 1815 و سازمانهای بین المللی  فنی در سال 1865 تکوین یافت و به تاسیس اتحادیه تلگرافی بین الملی  منجر شد و در سال 1906 اتحادیه بین الملی تلگراف رادیویی شکل گرفت و از ادغام این دو سازمان اتحادیه بین الملی مخابرات در سال 1932 به وجود آمد و نیز تشکیل اتحادیه عمومی پستها که در سال 1878 به اتحادیه حمایت از مالکیت صنعتی منجر شد بر همین منوال بوده است و در سال 1884 اتحادیه حمایت از مالکیتهای ادبی و هنری ایجاد شد  که از بهم پیوستن آنها سازمانهای جهانی مالکیتهای معنوی در سال 1967 بوجود آمد. - نسل دوم سازمانهای بین المللی در فاصله دو جنگ یعنی 1918 الی 1919 - و نسل سوم به دوره بعد از جنگ دوم جهانی مر بوط می شود

ویژگیهای سند تاسیس سازمان بین المللی:

الف) انعقاد . ب) پذیرش حق شرط . ج) لازم الاجرا شدن سند تاسیس

پذیرش حق شرط: منظور از حق شرط، بیانیه یکجانبه ای است که عدم شمول یا تعدیل آثار حقوقی برخی از مقررات معاهده را نسبت به کشورهای مطرح کننده بیان می دارد. بر اساس حقوق معاهدات، حق شرط می تواند در هر کدام از مراحل امضاء یا تصویب، پذیرش، تایید و یا الحاق عنوان شود، مشروط بر آن که معاهده مورد نظر ممنوعیتی برای آن قایل نشده باشد. گذشته از آن، شرط مورد نظر باید به موارد مجاز مربوط باشد و با موضوع و هدف معاهده سازگاری داشته باشد. 

ویژگی بین الدولی سازمان بین المللی:

بندیک) شرکت عاقدین سند تاسیس در سازمان بین المللی بند دو) شرکت  واحدهایی غیر از عاقدین سند تاسیس در سازمان

توضیح بند دو: اصولا واحدهایی که در سند تاسیس سازمان طرف قرارداد نیستند، حق یا داعیه شرکت در سازمان را بعنوان یک عضو ندارند. شرکت آنها در سازمان، مشارکت ساده در فعالیتهای آن به صورت ناظر می باشد. با وجود این برخی از واحدها که طرف قرارداد نیستند می توانند به طور استثنایی به عضویت سازمان درآیند. که به اینها اعضای ناظر گفته میشود که ممکن است از دولتها یا سازمانهای بین المللی و حتی از جنبشهای رهایی بخش ملی یا سازمانهای غیر دولتی بوده باشند.

شخصیت حقوقی سازمان بین المللی :

الف) شخصیت بین المللی  ب) شخصیت حقوقی داخلی

شخصیت حقوقی داخلی: این شخصیت برای اقدامات سازمان در نظم داخلی ضروریست و باید در قلمرو یکی از کشورها استقرار یابد هر چند که در تمام کشورهای عضور برای انجام وظایف خود و تحقق اهداف دست به اقدام می زند. و در این خصوص مشروعیت خود را از اصل 104 منشور ملل متحد اخذ می کند. بدیهیست شخصیت داخلی سازمان فقط برای کشورهای عضو معتبر است. و در مورد کشورهای ثالث شخصیت حقوقی میتواند براساس یک موافقتنامه یا قانون داخلی مورد شناسایی قرار گیرد.

راههای فروپاشی یا انحلال سازمان بین المللی :

الف) انحلال بی قید و شرط سازمان بین المللی ب) انحلال سازمان بین المللی با جانشینی آن

توضیح الف) اگر سند تاسیس سازمان فاقد مدت مشخص برای موجودیت آن باشد و یا انحلال را به حدوث برخی امور محول کند در این صورت انحلال سازمان فقط با اراده اعضا ی آن و با رضایت کلیه طرفهای معاهده ممکن و ضروری خواهد بود. که در این صورت تعهدات مالی سازمان و تقسیم داراییهای موجود نیز بر اساس پیش بینیهای لازم در سند تاسیس عمل خواهد شد. اما وقتی برای سازمان مدت معینی پیش بینی شود انقضای آن مدت انحلال سازمان را به دنبال خواهد داشت. و چون برخی اسناد تاسیس امکان تجدید خود را بعد از انحلال پیش بینی میکنند لذا سه نوع انحلال از هم متمایز می شود 1- موافقتنامه موجود در موعد عادی خود پایان یافته و سازمان منحل شود. 2- با تمدید موافقتنامه مدت اعتبار آن تمدید میشود. 3- انحلال سازمان با انعقاد  موافقتنامه جدیدی همراه میشود.

سند تاسیس سازمان بین المللی :                   s3921841100518.jpg

 زمانی که چند کشور در مورد ایجاد یک سازمان بین الملی به توافق می رسند این توافق در یک سند حقوقی منعکس می شود که تحت هر عنوان سند تاسیس سازمان را تشکیل می دهد. این سند معمولا به صورت رسمی است هر چند که این امر الزامی نمی باشد و مهم همان توافقی است که بین دولتها به وجود می آید.

معیارهای طبقه بندی سازمان بین المللی :

الف) طبقه بندی بر اساس منشاء ارگانها ب) طبقه بندی براساس ترکیب ارگانها

ج) طبقه بندی بر حسب وظیفه ارگانها : که تحت این عنوان ارگانهای سیاسی، ارگانهای اداری و ارگانهای قضایی از هم منفک میشوند. ارگانهای سیاسی در خصوص تعیین سیاستهای کلی و جهت گیری در محدوده سازمان انجام وظیفه مینمایند. ارگانهای اداری که ارگانهای وابسته هستند اهم آنها دبیرخانه و رئیس آن میباشد. که نقش این ارگانها تشریک مساعی در تهیه مقدمات لازم برای تصمیمات و اجرای آنها تحت اقتدار ارگانهای سیاسی است. ارگانهای قضایی: ارگانهای قضایی در اکثر سازمانها وجود دارد و از نوع ارگانهای وابسته محسوب می شود. اما در سازمانهایی که این ارگان وجود ندارد ارگانهای سیاسی وظیفه قضایی را بر عهده می گیرند. ارگانهای قضایی ممکن است یک دادگاه عام بین المللی یا تشکیل دهنده یک دادگاه اختصاصی و بهر حال یک دادگاه اداری با هدف برآورد کردن نیاز پرسنل آن سازمان به امنیت قضایی باشند.

سه مورد از فعالیتهای سازمان بین المللی :

الف) فعالیتهای هنجاری ب) فعالیتهای نظارتی ج) فعالیتهای عملیاتی: که این نوع عملیات به بیرون از سازمان معطوف است و بر عمل بدون واسطه آن "در محل" استوار می باشد.در این زمینه سازمان رأسا و یا از طریق ارگانهای عملیاتی خود، در محدوده صلاحیتها و اختیارات شناخته شده و امکانات موجود دست به اقدام می زند. دامنه این فعالیتها می تواند مدیریت مستقیم فعالیتهای علمی یا فنی، اجرای برنامه های تحقیقاتی، فعالیتهای اقتصادی، کمکهای فنی یا مالی و یا فعالیتهای مربوط به مدیریت نظامی یا شبه نظامی باشد.

منابع و امکانات سازمانهای بین المللی :

الف) منابع مالی ب) امکانات پرسنلی

منابع مالی: هزینه های سازمانهای بین المللی به تناسب درآمدهای آن توسط بودجه پیش بینی می شود. در آمدها نیز سه نوع هستند قسم اول از سهمیه های اجباری دولتهای عضو حاصل می شود که این سهمیه ها بین کشورهای عضو به صورت مساوی توزیع می شود و گاها نیز سیستم "قدرت پرداخت" به نسبت درآمدهای بودجه ای و تعداد جمعیت جایگزین آن میشود، سهمیه های اجباری در ارتباط با هزینه هایی هستند که آنها هم دارای خصیصه اجباری میباشند. قسم دوم درآمدهایی که از سهمیه اختیاری این دولتها به دست میاید که این سهمیه ها به حساب ویژه سازمان واریز می گردد و به شیوه ای متفاوت از بودجه عمومی اداره می گردد، پرداخت این سهمیه ها برای کشور ها اختیاری می باشند و مبلغ آن ها با فرمول مشخصی تعیین نشده است. و قسم سوم را درآمدهای دیگر شامل دستمزد خدمات، عطایای مختلف، فروش تمبر، انتشارات ورستورانها...تشکیل می دهند. نهایتا طبق اصل 17 "منشور"، بررسی و تصویب بودجه توسط مجمع عمومی صورت می گیرد.

                                          صفحه نخست